- +994 55 217 57 77
- info@aytenbabaxanova.az
- Melhem International Hospital
Sonsuzluq hamiləliyin əldə olunmasında çətinliklə xarakterizə olunan və həm qadınlarda, həm də kişilərdə müxtəlif səbəblərdən yarana bilən reproduktiv sağlamlıq problemidir. Sonsuzluğun səbəbi yalnız qadınla əlaqəli olmaya bilər; kişi faktoru, qadın faktoru, hər iki tərəfin problemləri və ya səbəbi müəyyən edilməyən hallar mümkündür.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, müntəzəm və qorunmasız cinsi əlaqəyə baxmayaraq 12 ay və ya daha uzun müddət ərzində hamiləliyin baş verməməsi sonsuzluq kimi qiymətləndirilir.
Sonsuzluğun vaxtında araşdırılması səbəbin müəyyənləşdirilməsinə və uyğun müalicə planının seçilməsinə imkan verir.
Sonsuzluq tibbi baxımdan hamiləliyin əldə olunmaması və ya reproduktiv qabiliyyətə təsir edən problemlərin olması ilə əlaqəli vəziyyətdir.
Sonsuzluq:
şəklində ola bilər.
Sonsuzluq yalnız qadınların problemi deyil. Hamiləliyin baş verməsində həm qadın, həm də kişi reproduktiv sistemi mühüm rol oynayır.
Sonsuzluğun səbəbləri müxtəlif ola bilər. Bəzi hallarda bir neçə faktor eyni anda mövcud olur.
Qadınlarda sonsuzluğa səbəb ola bilən əsas problemlər bunlardır:
ÜST qadın sonsuzluğunun səbəbləri arasında yumurtalıq, uşaqlıq, fallop boruları və endokrin sistemlə bağlı problemləri qeyd edir.
Bəli. Hormonal pozğunluqlar qadınlarda sonsuzluğun səbəblərindən biri ola bilər.
Normal ovulyasiyanın baş verməsi üçün hipotalamus, hipofiz və yumurtalıqlar arasında hormonal əlaqənin düzgün işləməsi vacibdir.
Aşağıdakı hormonal problemlər hamilə qalmağı çətinləşdirə bilər:
Amerika Reproduktiv Tibb Cəmiyyətinin məlumatına görə, ovulyasiya pozğunluğunun səbəbləri arasında PCOS, piylənmə, çəki dəyişiklikləri, qalxanabənzər vəzi funksiyasının pozulması və hiperprolaktinemiya da yer alır.
Bu səbəbdən hormonal sonsuzluq şübhəsi olan qadınlarda endokrinoloji qiymətləndirmə mühüm ola bilər.
Sonsuzluq yalnız qadınla əlaqələndirilməməlidir. Kişi reproduktiv sistemindəki problemlər də hamiləliyin baş verməsinə mane ola bilər.
Kişilərdə əsas səbəblərə:
daxil ola bilər.
Buna görə sonsuzluq araşdırılarkən hər iki tərəfin paralel qiymətləndirilməsi tövsiyə olunur.
Sonsuzluğun əsas göstəricisi uzun müddət qorunmayan cinsi əlaqəyə baxmayaraq hamiləliyin baş verməməsidir.
Qadınlarda aşağıdakı əlamətlər hormonal və reproduktiv problemlər haqqında əlavə məlumat verə bilər:
Bu əlamətlərdən biri varsa, hamiləliyi gözləmədən həkim müayinəsi lazım ola bilər. ASRM müəyyən menstrual pozğunluqlar və məlum reproduktiv problemlər olduqda sonsuzluq qiymətləndirməsinin gecikdirilməməsini tövsiyə edir.
Ümumiyyətlə, qadın 35 yaşdan kiçikdirsə, 12 ay ərzində müntəzəm qorunmasız cinsi əlaqəyə baxmayaraq hamiləlik baş vermədikdə qiymətləndirməyə başlanması tövsiyə olunur.
35 yaş və yuxarı qadınlarda isə qiymətləndirmə 6 aydan sonra başlanmalıdır.
40 yaşdan yuxarı qadınlarda daha erkən qiymətləndirmə məqsədəuyğun ola bilər.
Lakin aybaşı pozğunluğu, məlum hormonal xəstəlik, endometrioz, uşaqlıq və ya fallop boruları ilə bağlı problem kimi risk faktorları varsa, müayinəyə daha erkən başlamaq lazım ola bilər.
Sonsuzluğun diaqnostikası səbəbdən asılı olaraq müxtəlif müayinələri əhatə edə bilər.
Qadınlarda:
Kişilərdə isə ilkin qiymətləndirmədə reproduktiv anamnez və spermoqramma mühüm yer tutur.
Hansı analizlərin lazım olduğu fərdi vəziyyətə əsasən həkim tərəfindən müəyyən edilməlidir.
Sonsuzluğun müalicəsi onun səbəbindən asılıdır. Bütün pasiyentlər üçün eyni müalicə üsulu tətbiq edilmir.
Müalicəyə aşağıdakılar daxil ola bilər:
Ovulyasiya və ya digər hormonal problemlər aşkarlandıqda uyğun hormonal müalicə tətbiq oluna bilər.
Ovulyasiya pozğunluğu olan bəzi qadınlarda həkim nəzarəti altında ovulyasiyanı stimullaşdıran müalicələrdən istifadə edilə bilər.
Mioma, polip, endometrioz və ya fallop borularının keçiriciliyinə təsir edən bəzi struktur problemlərdə cərrahi müalicə nəzərdən keçirilə bilər.
Bəzi hallarda in vitro fertilizasiya (IVF) və digər tibbi yardımçı reproduktiv üsullardan istifadə edilə bilər. ÜST sonsuzluğun müalicəsində IVF və digər yardımçı reproduktiv texnologiyaların tətbiq oluna biləcəyini qeyd edir.
Sonsuzluğun səbəbi hormonal pozğunluq olduqda endokrinoloq mühüm rol oynayır.
Xüsusilə:
olan pasiyentlərdə endokrinoloji qiymətləndirmə vacib ola bilər.
Hormonal problemin düzgün müəyyənləşdirilməsi və müalicəsi reproduktiv sağlamlığın qiymətləndirilməsinin mühüm hissəsidir.
Sonsuzluğun bütün səbəblərinin qarşısını almaq mümkün deyil. Lakin bəzi risk faktorlarını azaltmaq mümkündür.
Bunun üçün:
faydalı ola bilər. ÜST piylənmə, siqaret və həddindən artıq alkoqol istifadəsinin fertilliyə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirir.
Xeyr. Sonsuzluq qadın, kişi, hər iki tərəfin faktorları və ya səbəbi izah olunmayan vəziyyətlərlə əlaqəli ola bilər.
Bəli. Qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, PCOS, prolaktin yüksəkliyi və digər endokrin problemlər reproduktiv funksiyaya təsir göstərə bilər.
Sonsuzluğun bir çox səbəbi müalicə və ya idarə oluna bilər. Müalicə konkret səbəbdən asılıdır və bəzi hallarda yardımçı reproduktiv texnologiyalar tətbiq edilir.
Səbəbdən asılı olaraq ginekoloq, reproduktoloq, uroloq-androloq və ya endokrinoloq tərəfindən qiymətləndirmə aparıla bilər. Hormonal səbəblərdən şübhələnildikdə endokrinoloq müayinəsi xüsusilə əhəmiyyətlidir.
Copyright @ 2023 Aytenbabaxanova.az.
