- +994 55 217 57 77
- info@aytenbabaxanova.az
- Məlhəm Beynəlxalq Hospital
Piylənmə bütün dünyada geniş yayılmış sağlamlıq problemlərindən biridir və yalnız estetik məsələ deyil. Artıq bədən çəkisi şəkərli diabet, yüksək qan təzyiqi, ürək-damar xəstəlikləri, yuxu apnesi və hormonal pozğunluqlar kimi ciddi xəstəliklərin yaranma riskini artırır. Müasir tibbdə piylənmənin müalicəsi fərdi yanaşma tələb edir və yalnız pəhrizdən ibarət deyil.
Bu yazıda piylənmənin səbəbləri, müalicə üsulları və sağlam şəkildə arıqlama yolları haqqında ətraflı məlumat verilir.
Piylənmə orqanizmdə normadan artıq piy toxumasının toplanması ilə xarakterizə olunan xroniki xəstəlikdir. Adətən Bədən Kütlə İndeksi (BKİ/BMI) 30 və ya daha yüksək olduqda piylənmə diaqnozu qoyulur. Lakin bel çevrəsi, bədən tərkibi və yanaşı xəstəliklər də qiymətləndirilir.
Piylənmənin yaranmasına bir neçə amil təsir edə bilər:
Həddindən artıq kalorili qidalanma
Fiziki aktivliyin az olması
Hormonal pozğunluqlar
Qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri
İnsulin müqaviməti
Genetik meyillilik
Xroniki stress
Yuxu pozğunluqları
Bəzi dərman preparatları
Əgər bütün cəhdlərə baxmayaraq arıqlamaq mümkün olmursa, endokrinoloq müayinəsi vacibdir.
Piylənmə yalnız çəki artımı ilə məhdudlaşmır. Aşağıdakı problemlər də müşahidə oluna bilər:
Sürətli yorulma
Nəfəs darlığı
Oynaq ağrıları
Bel və diz ağrıları
Hərəkət məhdudiyyəti
Yüksək qan təzyiqi
Şəkərli diabet riski
Xoruldama və yuxu apnesi
Müalicəyə başlamazdan əvvəl piylənmənin səbəbi araşdırılır. Bunun üçün həkim aşağıdakı müayinələri tövsiyə edə bilər:
Boy və çəki ölçülməsi
Bədən Kütlə İndeksi (BMI) hesablanması
Bel çevrəsinin qiymətləndirilməsi
Qan şəkəri və HbA1c
Lipid profili
TSH, FT3 və FT4 hormon analizləri
İnsulin və insulin müqaviməti testləri
Qaraciyər funksiyası analizləri
Müalicənin əsas hissəsini balanslı qidalanma təşkil edir.
Tövsiyə olunur:
Tərəvəz və meyvələrin artırılması
Tam taxıllı məhsulların seçilməsi
Şəkərli içkilərin azaldılması
Fast-food və emal olunmuş qidalardan uzaq durmaq
Gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmək
Fərdi qidalanma planı dietoloq və ya həkim tərəfindən hazırlanmalıdır.
Müntəzəm hərəkət arıqlama prosesini sürətləndirir və sağlamlığın qorunmasına kömək edir.
Ümumi tövsiyələr:
Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik
Gündəlik gəzinti
Güc məşqləri və əzələ inkişaf etdirən hərəkətlər
Bəzi hallarda həyat tərzi dəyişiklikləri kifayət etmədikdə həkim tərəfindən çəki idarə olunmasına kömək edən dərmanlar təyin edilə bilər. Bu preparatlar yalnız tibbi göstəriş olduqda və mütəxəssis nəzarəti altında istifadə edilməlidir.
Ağır piylənmə və yanaşı ciddi xəstəliklər olduqda bariatrik əməliyyatlar (mədə kiçiltmə və digər üsullar) nəzərdən keçirilə bilər. Bu qərar multidissiplinar tibbi qiymətləndirmədən sonra verilir.
Bəli. Bəzi endokrin xəstəliklər çəki artımına təsir göstərə bilər. Bunlara daxildir:
Hipotiroidizm
İnsulin müqaviməti
Polikistik Over Sindromu (PCOS)
Kuşinq sindromu
Bu hallarda əsas səbəbin müalicəsi arıqlama prosesində mühüm rol oynayır.
Balanslı qidalanın.
Müntəzəm fiziki aktiv olun.
Şəkərli içkiləri məhdudlaşdırın.
Kifayət qədər yuxu alın.
Stressi idarə etməyə çalışın.
Profilaktik tibbi müayinələrdən keçin.
Bəli. Düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, həyat tərzi dəyişiklikləri və lazım gəldikdə tibbi müalicə ilə piylənməni idarə etmək mümkündür.
Bəli. Hipotiroidizm, insulin müqaviməti və digər hormonal pozğunluqlar arıqlama prosesini çətinləşdirə bilər. Bu halda endokrinoloq müayinəsi vacibdir.
Piylənmənin hormonal səbəblərinin araşdırılması və müalicəsi üçün endokrinoloq, qidalanma planının hazırlanması üçün isə dietoloq məsləhəti faydalı ola bilər.
Ən yaxşı endokrinoloq
Hormonal Pozğunluqlar
Endokrinoloqa Nə Vaxt Müraciət Etmək Lazımdır?
Zobu Müalicəsi Varmı? Səbəbləri, Əlamətləri və Müasir Müalicə Üsulları
Copyright @ 2023 Aytenbabaxanova.az.