Zob Xəstəliyinin Qidalanmaya Təsiri

Zob Xəstəliyinin Qidalanmaya Təsiri

• 03 Aprel 2025

Zob Xəstəliyinin Qidalanmaya Təsiri: Hansı Qidalar Tiroidə (Qalxanabənzər Vəzi) Xeyirlidir?

Zob xəstəliyi — tiroid (qalxanabənzər vəzi) funksiyasının pozulması nəticəsində yaranan bir vəziyyətdir. Tiroid orqanizmin maddələr mübadiləsini, enerji istehsalını və bədən istiliyini tənzimləyir. Buna görə də, düzgün qidalanma qalxanabənzər vəzinin sağlam fəaliyyəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu yazıda zob xəstəliyində qidalanmanın rolu və tiroid sağlamlığını dəstəkləyən əsas qidalar haqqında məlumat verilir.

Tiroid (Qalxanabənzər Vəzi) və Onun Əsas Funksiyaları

Qalxanabənzər vəzi boyunda yerləşən, T3 (triiodotironin) və T4 (tiroksin) hormonlarını istehsal edən bir endokrin vəzidir. Bu hormonlar orqanizmin enerji balansını, maddələr mübadiləsini və inkişaf proseslərini idarə edir.

Vəzinin fəaliyyət pozğunluğu iki əsas formada müşahidə olunur:

• Hipotiroidizm – qalxanabənzər vəzinin az işləməsi nəticəsində yorğunluq, çəki artımı, soyuğa dözümsüzlük, yuxululuq kimi əlamətlər yaranır.
• Hipertiroidizm – hormonların həddindən artıq ifrazı nəticəsində arıqlama, əsəbilik, tərləmə, sürətli ürək döyüntüsü müşahidə olunur.

Tiroidin sağlam fəaliyyəti üçün düzgün və balanslı qidalanma mühüm rol oynayır. Bəzi qidalar tiroidi dəstəkləyir, digərləri isə onun fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Tiroidə (Qalxanabənzər Vəzi) Xeyirli Olan Qidalar

1. Yodlu Qidalar

   Yod qalxanabənzər vəzi hormonlarının sintezi üçün əsas mineraldır. Yod çatışmazlığı zobun və hipotiroidizmin yaranmasına səbəb ola bilər. Lakin yodun həddindən artıq qəbulundan da çəkinmək lazımdır.

   Faydalı qidalar: dəniz məhsulları, yodlu duz, süd və süd məhsulları, yumurta.

2. Selenium Tərkibli Qidalar

   Selenium qalxanabənzər vəzinin hormonlarını aktiv formaya çevirməyə kömək edir və orqanizmdə antioksidant təsir göstərir. Bu mineral tiroidin sağlam qalmasına kömək edir.

   Faydalı qidalar: Braziliya qozu, balıq, yumurta, tam taxıl və paxlalılar.

3. C Vitamini və Antioksidantlar

   C vitamini və digər antioksidantlar qalxanabənzər vəzi hüceyrələrini zərərli sərbəst radikallardan qoruyur. Bu, immun sistemini gücləndirərək tiroid funksiyasını dəstəkləyir.

   Faydalı qidalar: sitrus meyvələri, çiyələk, kivi, brokoli, qırmızı bibər.

4. Omega-3 Yağ Turşuları

   Omega-3 yağ turşuları orqanizmdə iltihabın azalmasına və endokrin sistemin tarazlığının qorunmasına kömək edir. Tiroid xəstəliklərində ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.

   Faydalı qidalar: somon, sardina, tuna, chia toxumu, kətan toxumu, qoz.

5. D Vitamini

   D vitamini immun sisteminin güclü qalmasında və tiroid xəstəliklərinin qarşısının alınmasında əhəmiyyətlidir. Günəş işığı və qidalar vasitəsilə alınmalıdır.

   Faydalı qidalar: yumurta sarısı, yağlı balıqlar, D vitamini ilə zənginləşdirilmiş süd məhsulları.

6. Sink

   Sink tiroid hormonlarının istehsalına birbaşa təsir edən vacib mineraldır. Onun çatışmazlığı qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətini zəiflədə bilər.

   Faydalı qidalar: qırmızı ət, toyuq, paxlalılar, dəniz məhsulları, çərəzlər.

Tiroidə (Qalxanabənzər Vəziyə) Zərər Verə Bilən Qidalar

Bəzi qidalar qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər, xüsusilə də çox miqdarda qəbul edildikdə. Bu səbəbdən aşağıdakı qidalara diqqət yetirmək vacibdir:

• Goitrogenlər: Brokoli, kələm, gül kələm və soya kimi qidalar yodun udulmasına mane ola bilər. Lakin bu məhsullar bişirildikdə onların təsiri xeyli azalır.
• Soya və soya məhsulları: Çoxlu miqdarda qəbul edildikdə tiroid hormonlarının sintezini zəiflədə bilər. Dərman qəbul edənlər soyadan ehtiyatla istifadə etməlidir.
• İşlənmiş qidalar və şəkər: Metabolizmi yavaşladaraq və hormonal balansı poza bilər. Qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətinə dolayı mənfi təsir göstərir.

Qidalanma ilə Bağlı Tövsiyələr

• Tiroid (qalxanabənzər vəzi) xəstəliyi zamanı balanslı və müxtəlif qidalanma qaydalarına riayət edin.
• Yod, Selenium və D vitamini kimi mineralları həkim göstərişi ilə qəbul edin.
• Qidaları təbii formada, az işlənmiş şəkildə seçməyə çalışın.
• Goitrogen tərkibli tərəvəzləri bişmiş halda istifadə edin.
• Levotiroksin kimi dərmanları yeməkdən ən az 30–60 dəqiqə əvvəl qəbul edin.

Zob və digər tiroid xəstəliklərində düzgün qidalanma qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətini sabit saxlamağa kömək edir. Sağlam, balanslı və mikroelementlərlə zəngin pəhriz həm müalicəni dəstəkləyir, həm də ümumi orqanizm sağlamlığını gücləndirir.